د ملګرو ملتونو د خوراک او زراعت سازمان (فائو) خبرداری ورکړی چې د زراعتی کود بیې لوړېدل د افغانستان د غنمو حاصلات په ۲۰۲۷ کال کې تهدیدوي. دغه اداره نن (پنجشنبه، ۱۵ اسد) په یوه اعلامیه کې ویلي چې د خاورمیانه بحران له امله په نړیوالو بازارونو کې د کود بیې په شدت سره لوړې شوې دي.
فائو زیاته کړې چې دا وضعیت کولی شي د افغانستان د بزګرانو لپاره جدي پایلې ولري، ځکه چې د دې هېواد په کم حاصل خاورو کې د غنمو تولید د دیامونیوم فسفات (DAP) او یورې کافي استعمال ته اړتیا لري. دغه اداره همدارنګه یادونه کړې چې د ژمي غنم د افغانستان تر ټولو مهم خوراکي محصول دی او د هېواد د کلني زراعت لپاره د کیمیاوي کودونو دوه ثلثه غوښتنه پوره کوي.
فائو خبرداری ورکړی چې د بیو لوړېدل ممکن بزګران دې ته اړ کړي چې د کود مصرف کم کړي یا د کښت ساحه کمه کړي؛ چې دا حالت د تولید کموالي، د کورنیو د خوراکي موادو ته د لاسرسي کموالي او د هغوی د پورونو زیاتیدو لامل کیږي. د فائو په وینا، دا بحران تر ټولو زیات پر هغو کورنیو اغیزه کوي چې له مخکې څخه د اقتصادي ستونزو سره مخ دي، په ځانګړې توګه د ښځو سرپرست کورنۍ، راستنېدونکي کورنۍ او د خوراکي امنیت په برخه کې ناامنه کلیوالې ټولنې.
ریچارد ترنچارد، د فائو استازی په افغانستان کې ویلي: "بزګران د یوې سختې وچکالۍ وروسته د یوه ښه زراعت فصل فرصت لري، خو د کیمیاوي کود بیې لوړېدل دا فرصت د هغو کورنیو لپاره له منځه وړي چې تر ټولو زیات ورته اړتیا لري." هغه زیاته کړې چې دا بحران د عرضه کموالی نه، بلکې د پېرلو ځواک بحران دی.
د نیمروز یو بزګر دین محمد ویلي: "په تېر وخت کې د دوکاندارانو لخوا موږ ته کیمیاوي کود نسیه ورکول کېده، خو اوس هیڅوک قرض نه ورکوي. که زه کود ونه کاروم، له خپلې ځمکې هیڅ ګټه نه شم اخیستلی." بل بزګر وکیل هم ویلي: "زه نه پوهیږم چې د خپلې کورنۍ اړتیاوې پوره کړم یا د تخم او کود لپاره پیسې ولرم."
فائو ویلي چې د ۶۰۰ زره کورنیو لپاره د اصلاح شوي غنمو تخم او کود برابرولو لپاره ۳۸.۳ میلیونه ډالرو بودیجې ته اړتیا لري. فائو اعلان کړی چې د هدفمند یارانه له لارې به مرسته وکړي او د خصوصي سکتور سره همکاري به وکړي. دغه برنامه د بزګرانو د بیومتریک ثبت او الکترونیکي کوپنونو له لارې تطبیق کیږي. تر اوسه پورې له ۱۰۰ زره څخه زیات بزګران د دې پروګرام لپاره ثبت نام کړي دي. فائو ویلي چې که بودیجه تر سپتمبر میاشتې پورې برابره شي، بزګران به د کښت فصل لپاره پر وخت تخم او کود ته لاسرسی ولري.
فائو همدارنګه ویلي چې د اصلاح شوي تخم، کافي کود او مناسب زراعتی میتودونو همزمان استعمال د غنمو تولید ۳۲.۸ سلنه زیاتولی شي. دغه سازمان خبرداری ورکړی چې یوازې د راتلونکي کال د غنمو محصول نه، بلکې د افغانستان په زراعت کې د کلونو پانګونې لاسته راوړنې، د خوراکي امنیت نازک پرمختګ او د بشري اړتیاوو کمښت هم په خطر کې دی.
سرچینه: روزنامه اطلاعات روز
