در آستانه پنجمین سالگرد حاکمیت دوباره طالبان بر افغانستان، سازمان دیدبان حقوق بشر اعلام کرده است که این حکومت یکی از بدترین بحرانهای حقوق بشر را در سطح جهانی به وجود آورده و به طور سیستماتیک حقوق زنان و دختران را نقض کرده است.
این سازمان در گزارشی که روز دوشنبه، ۱۲ اسد منتشر کرد، خاطرنشان کرده که طالبان محدودیتهای شدیدی بر حقوق زنان و دختران در زمینههای آموزش، کار، گشتوگذار و مشارکت در زندگی عمومی وضع کردهاند. افغانستان به عنوان تنها کشوری در جهان شناخته میشود که دختران در آن از آموزش بالاتر از صنف ششم محروم هستند.
حکومت طالبان در این زمینه به تازگی اظهارنظری نکرده است، اما ذبیحالله مجاهد، سخنگوی ارشد این گروه، پیشتر ادعا کرده بود که حقوق تمامی افراد، از جمله زنان و دختران، در چارچوب شریعت اسلامی تأمین میشود.
فعالان حقوق بشر و زنان میگویند که وضعیت حقوق بشر در افغانستان تحت حاکمیت طالبان به حدی وخیم است که میتوان آن را فاجعه حقوق بشری نامید. میر عبدالواحد سادات، رئیس انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان، در مصاحبهای با رادیو آزادی، فقر و بیکاری را از عوامل اصلی این فاجعه عنوان کرد.
رقیه ساعی، فعال حقوق زنان، نیز به این نکته اشاره کرد که نحوه تعامل جامعه جهانی با طالبان به ادامه سیاستهای ضد حقوق بشری این گروه دامن زده است. او گفت که سفارتخانههای افغانستان در کشورهای اروپایی به نمایندگان طالبان سپرده شده و این امر به عادیسازی وضعیت کمک کرده است.
شماری از دختران در افغانستان نیز از زندگی در شرایط سخت و وحشتناک در پنج سال گذشته سخن گفتند و ابراز کردند که آرزوهایشان با آمدن طالبان نابود شده است.
دیدبان حقوق بشر همچنین به تشدید محدودیتها بر آزادی رسانهها اشاره کرده و گفته است که خبرنگاران و فعالان به دلیل انتقادات خود مورد آزار و اذیت قرار میگیرند. این سازمان هشدار داده که بحران انسانی در افغانستان در حال وخامت است و حدود ۴۰ درصد از جمعیت با کمبود شدید غذا مواجه خواهند شد.
نجیبه سنجر، فعال حقوق بشر، بر این باور است که تعامل با طالبان باید مشروط به رعایت حقوق بشر باشد تا بتواند به تغییر وضعیت کنونی کمک کند. او از جامعه جهانی خواست که به وضعیت حقوق بشر در افغانستان توجه جدی کند و حمایت از جامعه مدنی و زنان را افزایش دهد.